Barwniki i płyta CD-R
 

       Kolor płyty CD-R jest powiązany z kolorem barwnika, który był użyty w warstwie modyfikowalnej. Kolor tej warstwy zmienia się po dodaniu warstwy odbijającej. Niektóre płyty po dodaniu tej warstwy zmieniają swój kolor na zielony, inne na niebieski a jeszcze inne na żółty, złoty lub czarny. Kolory spodów nośników nie mają większego znaczenia przy ich odczycie przez nowej generacji nagrywarki i napędy CD-ROM. W wyniku kombinacji metalicznej warstwy odbijającej i warstwy barwnej powstają różne odcienie powierzchni odczytywanej przez laser. Współczesne płyty występują w trzech kolorach, które są efektem stosowania barwników o nazwach: cyjanina (błękitny), ftalocyjanina (bezbarwny) i azocyjanina (ciemnoniebieski). Warstwa odbijająca może mieć kolor złoty lub srebrny. Jeśli na złotą powierzchnię odbijającą zostanie nałożona cyjanina, płyta będzie miała kolor ciemnozielony. Kombinacja cyjaniny ze srebrną warstwą metaliczną da w efekcie jasnoniebieską barwę z lekkim odcieniem zieleni. Jeżeli warstwa odbijająca zostanie pokryta bezbarwną ftalocyjaniną, płyta CD-R uzyska srebrną lub złotą barwę.
Podczas zapisu laser nagrywarki oświetla przez krótką chwilę wybrane punkty płyty, co powoduje ich ogrzanie i prowadzi do nieodwracalnej zmiany stanu barwnika - wypalenia. Pierwotnie przezroczysty dla światła używanego w napędach CD o długości fali 780 nm związek chemiczny ciemnieje, dzięki czemu na płycie powstaje seria obszarów jasnych i ciemnych. Podczas odtwarzania danych z nagranego nośnika znacznie słabszy promień lasera odczytującego rozprasza się na zaciemnionych obszarach, bez przeszkód natomiast pokonuje punkty, gdzie barwnik pozostaje w swej pierwotnej, jasnej postaci. Światło odbija się od warstwy srebra i powraca do fotodetektora, który interpretuje zmiany jego intensywności jako zera i jedynki.

Tajemnice spiralnej ścieżki
 

      Opisując sposób zapisywania płyty CD-R, pominęliśmy dwie ważne kwestie: w jaki sposób promień lasera zapisującego jest prowadzony po powierzchni czystego nośnika i jak nagrywarka powinna regulować prędkość wirowania dysku. Podczas normalnej pracy przy odczycie krążków zawierających już dane sprawa jest prosta - laser śledzi spiralną ścieżkę reprezentującą kolejne zera i jedynki. Na podstawie szybkości zmian między obszarami jasnymi i ciemnymi można też ustalić prędkość, z jaką obraca się płyta, i w razie potrzeby wprowadzić odpowiednie korekty.
    

     Podczas zapisu na płycie brakuje jednak obszarów różnie odbijających światło, gdyż ich utworzenie jest właśnie celem nagrywania. Problem ten rozwiązano, tłocząc na poliwęglanowym krążku CD-R spiralną ścieżkę o nieco większej szerokości od ścieżki spotykanej na zwykłych płytach CD-ROM. Dzięki temu podczas nagrywania wystarczy kontrolować promień lasera zapisującego, tak aby nie opuścił on wyznaczonego "koryta", a otrzymamy idealnie nawiniętą serię jasnych i ciemnych punktów - pitów i landów. Aby rozwiązać nasz drugi problem, czyli ustalić, z jaką prędkością wiruje nagrywana płyta, ścieżka prowadząca jest dodatkowo pofalowana. Mówiąc najprościej, wytłoczona na czystej płycie ścieżka przypomina nieco rzekę, która płynąc, skręca raz w lewo, a raz w prawo. Ponieważ szybkość zmian wymiarów rowka jest ściśle określona, analizując podczas zapisu fazę odbitego od płyty światła, można obliczyć, jak szybko obraca się nośnik nad laserem. Na podstawie tych informacji zmienia się moc lasera albo reguluje szybkość wirowania dysku.

Płyty wielokrotnego użytku
 

Barwniki organiczne zmieniające kolor pod wpływem temperatury doskonale sprawdzają się w przypadku płyt jednokrotnego zapisu. Wytworzenie nośnika typu RW, czyli krążka wielorazowego zapisu, wymaga użycia zupełnie innych materiałów. Warstwa barwnika musi być zastąpiona substancją, która może wielokrotnie zmieniać stopień przepuszczalności światła. Funkcję tę pełni mieszanina metali, w skład której wchodzą srebro, ind, antymon i tellur.

DVD
 

      Bardzo już popularne nagrywalne krążki DVD pod pewnymi względami przypominają płyty CD-R i CD-RW. Dyski DVD jednokrotnego zapisu zawierają warstwę mieszaniny różnych barwników organicznych, która pełni podobną rolę jak na nośnikach CD. Oczywiście, barwniki te są odpowiednio "dostrojone" do światła laserowego o długości fali 650 nm, jakie stosowane jest w technologii DVD, co nadaje płytom charakterystyczny fioletowy kolor. Poważną zmianą jest natomiast znacznie lepsze zabezpieczenie warstwy przechowującej dane przed nieumyślnymi uszkodzeniami i wpływem środowiska. W przypadku nośników CD-R i CD-RW powłoka barwnika lub mieszanina metali znajduje się niemal na samej powierzchni płyty, a przed zniszczeniem chroni ją wyłącznie cieniutki lakier. W rezultacie nawet użycie do opisania płyty długopisu z twardą końcówką może doprowadzić do zniszczenia krążka.

      Na płytach DVD dane są zawsze oddzielone od środowiska grubą warstwą plastiku. Okazuje się, że każda płyta DVD powstaje w wyniku sklejenia ze sobą dwóch poliwęglanowych krążków, a warstwa danych umieszczana jest pomiędzy nimi. Mówiąc inaczej, dysk DVD można porównać do płyty kompaktowej, do której doklejono dodatkową warstwę poliwęglanu po stronie napisów. Dzięki temu zabiegowi informacje na "gęstych krążkach" są znacznie lepiej chronione przed zniszczeniem niż w przypadku płyt CD, a górna (kolorowa) strona płyt DVD--R/RW lub DVD+R/RW okazuje się wyjątkowo odporna na wszelkie uszkodzenia.

Rowek podzielony na sektory
 

      Na potrzeby zapisywalnych płyt DVD opracowano również ulepszony sposób prowadzenia lasera nagrywającego po powierzchni czystych dysków. Podstawowa idea nie uległa co prawda zmianie i każdy pusty nośnik DVD zawiera fabrycznie wytłoczoną ścieżkę prowadzącą, lecz gdy przyjrzymy się bliżej sposobowi jej "falowania", dostrzeżemy pewne znaczące różnice dzielące nośniki kompaktowe i krążki DVD. Co więcej, to właśnie sposób tłoczenia spirali stanowi jeden z podstawowych elementów odróżniających konkurencyjne standardy DVD-R/RW i DVD+R/RW.
     

       "Plusy" zawierają zawsze rowek, którego zafalowania mają dużą częstotliwość i niosą w sobie informacje o adresie każdego sektora na płycie. W efekcie nagrywarka jest w stanie dokładnie odszukać dowolny obszar nośnika jeszcze przed jego nagraniem. W systemie DVD-R/RW rola ścieżki prowadzącej jest znacznie mniejsza. Pozwala ona ogniskować laser w odpowiednim miejscu i służy do generacji sygnałów zegarowych umożliwiających m.in. synchronizację obrotów płyty, lecz nie niesie w sobie pełnej informacji o adresach sektorów. Zamiast tego w pewnej odległości od siebie umieszczane są tzw. pre-pity (patrz: rysunek na pierwszej stronie), czyli wytłoczenia przegradzające ciągnący się rowek na krótsze fragmenty. Niestety, technika ta pozwala na adresowanie tylko całych bloków, a nie pojedynczych sektorów, jak ma to miejsce w przypadku urządzeń DVD+RW.

Płyty BLU-RAY
 

      Na krążkach Blu-ray obraz filmów można zapisywać w trzech formatach kompresji. Tradycyjny MPEG-2 oferuje niski stopień kompresji, ale zapewnia bardzo dobrą jakość obrazu. MPEG-4 AVC gwarantuje porównywalną jakość obrazu przy dwukrotnie wyższej kompresji. Microsoft promuje format VC-1, znany wcześniej, jako Windows Media 9. Dźwięk może zostać zakodowany z użyciem jednego z obowiązkowych kodeków DTS, Dolby Digital i LPCM. Do kodeków opcjonalnych należą: Dolby Digital Plus, DTS-HD High Resolution Audio, Dolby TrueHD i DTS-HD Master Audio.

Technologia LIGHTSCRIBE
Metoda ta została opracowana przez firmę Hewlett-Packard, a licencję na jej używanie wykupiło wiele firm produkujących nagrywarki DVD, producentów nośników CD-R, DVD-R i DVD+R oraz twórców oprogramowania. Do wydrukowania etykiety konieczna jest zarówno pokryta specjalną warstwą płyta CD lub DVD, jak i nagrywarka obsługująca ten system zapisu oraz specjalne oprogramowanie, które taki zapis umożliwia. Wadą tej warstwy jest podatność na zarysowania nawet paznokciem. Na płycie powstają smugi oraz odciski palca. Po wypaleniu płyty i odwróceniu jej na drugą stronę na wierzchniej stronie wypalany jest zaprojektowany przez użytkownika napis lub elementy graficzne. Powierzchnia dysku pokryta jest specjalnym barwnikiem reagującym, który zmienia kolor po wchłonięciu wiązki podczerwonej o długości fali 780nm (tyle samo, ile jest używane do nagrywania płyt CD). Obecnie nie jest możliwe skasowanie obrazka, ale po wypaleniu można dodać kolejne elementy graficzne. Wypalanie obrazka odbywa się od środka do zewnątrz, więc czym większa średnica obrazu, tym dłużej płyta będzie wypalana. Pierwszym programem implementującym tę technologię był Nero Burning ROM w wersji 6.6.0.8. Na środku każdej płytki LightScribe wytłoczony jest specjalny kod, który umożliwia napędowi precyzyjne ustalenie pozycji dysku. To umożliwia wielokrotny zapis tej samej etykiety w celu polepszenia kontrastu. Istnieją dwie wersje tej technologii: LightScribe 1.0 oraz LightScribe 1.2. Czas potrzebny na wypalenie etykiety w nowszej wersji jest od 25 do 30 procent krótszy niż w wersji poprzedniej.